Teknoloji sözlük
anlamıyla; insan gereklerine uygun, yardımcı alet ve araçların
yapılması demektir. Bu anlamıyla her döneme özgü ihtiyaçların
ortaya çıktığı ve eski çağlara kadar dayanan bir kavram olarak
görülebilir. Fakat 19.yy.'dan itibaren modernite kavramının
gelişimiyle teknoloji farklı anlamlar kazanmaya, insan hayatının
her alanında kendini göstermeye başlamıştır. Artık günümüzde
insanlar kendi ihtiyaçlarına uygun teknolojiler üretmekten çok,
üretilen teknolojileri ihtiyaç haline getirmeye başlamış
durumdalar. Temel ihtiyaç tanımlarımız değiştirilmiş ve
içerisine sadece büyük şirketlerin fayda sağlayabileceği bir
sistem eklenmiştir. Buradan teknolojiye karşı olduğumuz veya
gerekliliğini tartıştığımız anlamı çıkmasın. Aksine,
geliştirilen ya da oluşturulan her yeni kavram ve sistem,
insanların doğru kullanımı çerçevesinde gerekli faydayı
sağlayacaktır. Bunu dışında kalanları ister sistemin bize
ihtiyaç olarak gösterdiği üretim-tüketim çılgınlığı
(alın-verin ekonomiye can verin) adı altında, ister küresel
güçlerin insanı düşünmekten alıkoymak için oluşturdukları
bir düzen olarak inceleyin. En basit şekliyle cep telefonlarımızı
göz önünde bulunduralım; en geniş çaplı ihtiyaçlarımız
konuşma, mesajlaşma ve yine ihtiyaç kadarıyla faydalı internet
kullanımıdır. Ancak bizler varolan telefonumuzu nasıl
iyileştirebiliriz diye zaman ve para harcayabilen, tüketime
endeksli bir konumdayız.
Bundan 115 yıl önce
1899 yılında Amerikan Patent Dairesi Başkanı “Artık yeni bir
şey yok, icat edilecek herşey icat edildi.” diyebiliyorken,
günümüzde üretilen her yeni teknoloji çok çabuk benimsenir hale
geldi. Hatta benimsemekten fazlası, hayatımızın bir parçası
olmuş durumda. Boş zamanları bile etkisi altına alarak, artık
bir amaç değil bir araç durumuna geçmiştir. Artık teknoloji
insanın ihtiyaçlarını karşılamaktan çok, insanları kontrol
altına almak isteyen kişiler, aileler, medya patronları tarafından
kullanılan bir konumdadır.
Örneğin araştırmalar
gösteriyor ki; akıllı mobil cihazların ve sosyal medya dediğimiz
oluşumların yaygınlaşması ile insanlar boş zamanlarında
internetten faydalanmaktan çok, söz konusu mecralarda boş
zamanlarını öldürüyorlar. Mobil uygulamalar için bir analiz
cihazı olan FLURRY'nin blogunda yayınladığı verilere göre
“Amerikalı kullanıcılar akıllı mobil cihazlarıyla günde 2
saat 42 dakika geçiriyorlar.” Bu sürede en çok kullanılan
uygulama ise Facebook. Bunun ülkemizde farklı olmadığınıda
“Price Waterhouse Coopers” isimli yerli denetim ve danışmanlık
şirketinin internet kullanımı üzerine yaptığı araştırmada
görebiliriz. Sosyal medyada geçirilen sürelerde Türkiye, ayda
ortalama 10,2 saatle dünyada 4. sırada. Bu zaman diliminin çok
daha farklı şekillerde değerlendirilebileceği konusunda hemen
herkes hemfikirdir. Fakat bizden istenilen bu değil elbette. Bizden
istenilen, üretilen şeyleri onların istediği şekil ve amaçla
kullanmamız. Boş zamanlarımızı değerlendirmek yerine
öldürmemiz, düşünmememiz, söylenilenleri kabul etmemiz,
sorgusuz şekilde sadece eğlence amaçlı kullanmamız isteniyor.
Bize düşen ise biraz daha bilinç. Arz-talep mantığıyla
oluşturulan günümüz ticaret anlayışında belirleyici nokta
toplumların tutumlarıdır. Beklentilerimizi ihtiyaçlarımızın
önünde tuttuğumuz sürece dar bir kesimin zenginliklerine
zenginlik kattığımızı unutmamak dileğiyle.
Yarattığı bakış
açısı ve konuya verdiği destek dolayısıyla değerli arkadaşım
Onur Erdemir'e teşekkür ediyorum. Selam ile...
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder